Cardano (ADA)

Cardano en de rol van ADA

Cardano is een proof-of-stake-blockchain en ADA is de eigen coin binnen dat systeem. De lancering was in 2017. Wat Cardano onderscheidt, is de onderzoeksgerichte aanpak: veranderingen aan de werking van het netwerk worden niet zomaar bedacht en geprogrammeerd, maar eerst beschreven in wetenschappelijke artikelen die door vakgenoten zijn beoordeeld. Nieuwe functies verschijnen daardoor soms iets later dan bij snellere concurrenten. Zowel het netwerk als de coin zijn vernoemd naar belangrijke figuren uit de wiskunde en informatica: Gerolamo Cardano en Ada Lovelace.

ADA heeft meerdere functies. Je betaalt er de kosten mee bij elke transactie op het netwerk. Wil je het systeem steunen, dan kun je ADA delegeren aan een stakepool, die helpt het netwerk draaiende te houden en jou beloningen oplevert. Ook gebruik je ADA in de vele apps die voor Cardano zijn gebouwd: denk aan gedecentraliseerde beurzen, leenplatforms en NFT-platforms. Houd er rekening mee dat veel assets op Cardano als native tokens zijn gebouwd, dus niet alles wat je in een Cardano-wallet ziet is ADA. Het verschil tussen coins en tokens is dan ook goed om te kennen.

Hoe Cardano onder de motorkap werkt

Cardano gebruikt Ouroboros als consensusmethode. Er zijn hier geen miners: het maken van blokken wordt verdeeld onder degenen die ADA hebben gestaked, en hoe meer stake een pool verzamelt, hoe groter de kans dat die wordt gekozen om het volgende blok toe te voegen. Er is geen speciale miningapparatuur nodig, dus het proces kost veel minder energie. Het verschil met proof of work is goed om te kennen als je dit wilt vergelijken.

De tijd is verdeeld in perioden van vijf dagen, epochs genoemd. Je stakingbeloningen worden aan het eind van elke epoch berekend en uitbetaald. Alles heeft een harde bovengrens: het protocol staat maar 45 miljard ADA toe. In plaats van mining komt nieuwe ADA uit een reserve in omloop, als stakingbeloning toegevoegd aan de pool.

De boekhouding van Cardano gebruikt een uitgebreid UTXO-model (unspent transaction output), een idee van Bitcoin maar gemoderniseerd voor smart contracts. Transacties worden dus ofwel uitgevoerd zoals getest, ofwel volledig teruggedraaid: je betaalt als een transactie doorgaat, niet voor een mislukte poging. Smart contracts kwamen met de Alonzo-upgrade in 2021, later gevolgd door bestuurstools zodat ADA-bezitters konden meebeslissen over wijzigingen in het protocol.

Wat de ADA koers bepaalt

Op dit moment staat ADA op 0,1713 EUR. Zo bewoog de koers de afgelopen 30 dagen: -20,48%, over een jaar: -69,06%, en over vijf jaar: -69,40%. In het afgelopen jaar lag ADA tussen 0,1259 EUR en 0,5538 EUR, dus de koers kan flink schommelen.

De bredere markt geeft meestal de toon aan: als grote coins zoals Bitcoin bewegen, volgt ADA vaak, al kunnen de uitslagen in beide richtingen groter zijn. Extra volatiliteit komt soms door Cardano-specifieke aanleidingen: nieuws over upgrades, hoe actief het netwerk wordt gebruikt, nieuwe noteringen of verwijderingen bij beurzen en besluiten van toezichthouders in grote markten. ADA maakt ook deel uit van de bredere strijd tussen smart-contractplatforms: hoe platforms als Ethereum of Solana het doen, kan de belangstelling hier direct beïnvloeden.

Eerdere koersen geven alleen context, geen voorspelling. Gebruik de bandbreedtes als grove richtlijn, maar zie ze niet als een routekaart voor de toekomst.

Cardano kopen: stappen, kosten en tips

ADA kopen gaat in een paar stappen: je opent een beursaccount, doorloopt de identiteitscontrole, stort geld (meestal via bankoverschrijving of kaart) en koopt dan de ADA zelf. Controleer voordat je begint of je beurs zowel ADA als de betaalopties van jouw land ondersteunt.

Je kosten bestaan niet alleen uit de genoemde handelskosten. Het verschil tussen koop- en verkoopprijs, de spread, blijkt vaak de echte kostenpost, zeker als je een app gebruikt die nul fees belooft. Stortingen met een kaart kunnen extra kosten meebrengen ten opzichte van een bankoverschrijving. Sommige beurzen rekenen ook een opnamekost in ADA als je coins naar je eigen wallet verplaatst. Wil je weten waar de kosten kunnen zitten? Let dan vooral op de spread tussen koop en verkoop en op de totale beurskosten.

Kraken, Coinbase, Bitvavo en Bitpanda ondersteunen allemaal ADA en zijn voor kopers vaak de eerste stop. Voor Europese bankbetalingen en euro’s past Bitvavo of Bitpanda misschien het best; zoek je wereldwijd bereik, dan dekken Kraken en Coinbase meer plekken. Onze vergelijking Kraken vs Coinbase helpt je kiezen als het op die twee neerkomt. Nog een detail: met een limietorder bepaal je zelf je prijs, terwijl een marktorder uitvoert tegen wat er beschikbaar is. Het verschil tussen marktorders en limietorders is goed om te kennen voordat je koopt.

ADA bewaren: bewaring en walletkeuzes

ADA op een beurs laten staan betekent dat de aanbieder het voor je bewaart. Je account toont een saldo, maar je beheert de private sleutels niet, dus je veiligheid hangt af van hoe de beurs financieel en technisch presteert. Voor een klein bedrag dat je snel wilt verkopen is dat meestal genoeg. Verwacht je langer te houden of bewaar je een groter bedrag, dan geeft een wallet waarvan jij de sleutels beheert meer controle. Het verschil tussen custodial en non-custodial wallets is daarbij goed om te kennen.

Als softwarewallets voor Cardano zijn er onder meer Eternl, Lace, Yoroi en Daedalus; ook de grote hardwarewalletmerken ondersteunen ADA. Een hardware wallet houdt je private sleutels van je gewone computer af, wat het beste is voor grotere saldo’s. Welk type wallet je ook kiest, schrijf je herstelzin alleen op papier op, niet op je telefoon of online, en vul hem nooit in op een webpagina. Wie die zin in handen heeft, kan je wallet leeghalen. Dit is de zogeheten seed phrase.

ADA-walletadressen beginnen met addr1 en werken alleen op het Cardano-netwerk. ADA sturen naar een Bitcoin- of Ethereumadres betekent dat het voorgoed weg is. Stuur bij je eerste opname van een beurs de kleinste testbetaling die kan, kijk of die aankomt en verplaats pas daarna je hoofdsaldo. Nog iets om te onthouden: als je ADA zelf beheert, kun je vanuit de wallet staken, en de coins blijven van jou terwijl ze beloningen opleveren.

Begrijp de risico’s en belastingen voordat je begint

De ADA koers kan hard schommelen, ook met scherpe dalingen, en dat is eerder gebeurd. Zet er alleen geld in dat je lange tijd niet nodig hebt.

Cardano brengt eigen risico’s mee. Apps op het platform kunnen bugs bevatten, en er komen steeds nieuwe tokens bij. Ongevraagde airdrops en links die “gratis” ADA aanbieden zijn regelmatig oplichting. Koppel je wallet niet via links uit ongevraagde berichten of advertenties. Ook zijn stakinguitkeringen niet vast of gegarandeerd, en de betrouwbaarheid van de pool speelt een rol in het resultaat. Het loont om goed te begrijpen wat staking inhoudt.

Belastingregels hangen helemaal af van je land, dus raadpleeg lokale richtlijnen of een adviseur. In veel landen is het verkopen van ADA voor geld, of voor een andere cryptomunt, een belastbare gebeurtenis, en stakingbeloningen kunnen belast worden zodra je ze ontvangt. Houd van elke aankoop, verkoop, overboeking en beloning een grondige administratie bij, met data en waarden, want achteraf alles bij elkaar zoeken is veel moeilijker. Hoe we koersen volgen en beurzen voor deze pagina kiezen, staat beschreven op Hoe we vergelijken.